Uzman kontrolü: Psikolog Rojin Nazik
Oysa terapiye başlamak için "çok kötü" olmayı beklemek gerekmez. Tıpkı bedensel sağlığımızda olduğu gibi, erken fark edilen zorluklarla çalışmak genellikle daha kolaydır. Bu yazıda, destek almanın zamanının geldiğini gösterebilecek işaretleri ve ilk adımı nasıl atabileceğinizi anlatıyoruz.
Destek almanın zamanının geldiğini gösteren 10 işaret
1. Duygularınız haftalardır değişmiyor. Mutsuzluk, kaygı, öfke ya da boşluk hissi iki haftadan uzun süredir neredeyse her gün devam ediyorsa, bu duygulara daha yakından bakmanın zamanı gelmiş olabilir.
2. Uykunuz ve iştahınız değişti. Uykuya dalamamak, sık uyanmak ya da sürekli uyumak; iştahın belirgin biçimde azalması ya da artması, zihnin yükünün bedene yansıdığı işaretlerdir.
3. Eskiden keyif aldığınız şeyler artık size bir şey ifade etmiyor. Hobilerden, arkadaşlardan, sevdiğiniz etkinliklerden uzaklaşmak önemli bir işarettir.
4. Günlük işlerinizi sürdürmekte zorlanıyorsunuz. İşe ya da okula odaklanamamak, ev işlerini erteleyip durmak, sorumlulukların altında ezilmiş hissetmek.
5. Aynı sorunlar tekrar tekrar karşınıza çıkıyor. Benzer ilişkilerde benzer hayal kırıklıklarını yaşamak, aynı tartışmalara tekrar tekrar düşmek, bir döngünün içinde olduğunuzu gösterebilir.
6. Kaygı ya da panik hayatınızı kısıtlıyor. Belirli yerlerden, insanlardan ya da durumlardan kaçınmaya başladıysanız, kaygı yaşam alanınızı daraltıyor olabilir.
7. Büyük bir değişim ya da kayıp yaşadınız. Boşanma, ayrılık, bir yakının kaybı, işten çıkarılma, taşınma ya da emeklilik gibi dönemler, en güçlü insanları bile sarsabilir.
8. İlişkilerinizde sürekli gerginlik var. Eşinizle, ailenizle ya da iş arkadaşlarınızla sık sık çatışmak, kendinizi anlaşılmamış ya da yalnız hissetmek.
9. Baş etmek için sağlıksız yollara başvuruyorsunuz. Alkol, aşırı yemek, sürekli ekran başında kalmak ya da işe gömülmek gibi yollarla duygulardan kaçmaya çalışmak.
10. Çevrenizdekiler sizdeki değişimi fark ediyor. Yakınlarınızın "Son zamanlarda çok değiştin" ya da "Seni merak ediyorum" demesi, kendi göremediğiniz bir şeyi yansıtıyor olabilir.
Bu işaretlerden yalnız birini ya da ikisini taşımak bile bir uzmanla konuşmak için yeterli bir nedendir. Destek almak için bir "tanıya" sahip olmanız gerekmez.
"Ya sorunum yeterince ciddi değilse?"
Bu, en sık duyduğumuz kaygılardan biri. Ancak psikolojik destek yalnız ağır durumlar için değildir. Pek çok kişi terapiye kendini daha iyi tanımak, bir karar sürecinde netleşmek, ilişkilerini güçlendirmek ya da stresle daha sağlıklı baş etmek için gelir. Sizi rahatsız eden ve uzun süredir aklınızı meşgul eden bir şey varsa, bu konuşmaya değer bir konudur.
Terapiye başlamanın önündeki engeller
"Ne anlatacağımı bilmiyorum." İlk görüşmede ne söyleyeceğinizi önceden planlamanız gerekmez. Uzman, sizi neyin getirdiğini anlamak için sorularla süreci yönlendirir.
"Başkaları ne düşünür?" Görüşmelerde paylaşılanlar etik kurallar çerçevesinde gizli tutulur. Terapiye gitmek, kendinize özen göstermenin bir yoludur.
"Zamanım yok." Online görüşme seçenekleri, yoğun iş temposunda bile düzenli destek almayı kolaylaştırır.
"Bir şey değişmez ki." Değişim zaman alır; ama pek çok kişi ilk görüşmelerden sonra bile sorunlarına farklı bir yerden bakabildiğini fark eder.
İlk adım nasıl atılır?
İlk görüşme genellikle bir tanışma ve anlama görüşmesidir. Sizi neyin getirdiği, bu durumun ne zamandır sürdüğü ve günlük hayatınızı nasıl etkilediği konuşulur; ardından birlikte bir yol haritası belirlenir. Randevu sürecini adım adım psikolog randevusu nasıl alınır yazımızda, bireysel görüşmelerin nasıl ilerlediğini ise bireysel danışmanlık sayfamızda bulabilirsiniz.
İlk görüşmeden önce aklınızdaki soruları kısaca not almak, kendinizi daha hazır hissetmenize yardım eder: Ne zamandır böyle hissediyorum? En çok ne zorluyor? Terapiden ne bekliyorum?
Yüz yüze mi, online mı?
İlk adımı atarken pratik konular da kararınızı etkileyebilir. Yüz yüze görüşmeler, bazı kişiler için daha güvenli ve odaklı bir ortam sunar; ofise gelmek, haftanın içinde kendinize ayırdığınız bir zaman dilimi yaratır. Online görüşmeler ise ulaşım süresini ortadan kaldırır, şehir dışında ya da yoğun çalışan kişiler için düzenli devam etmeyi kolaylaştırır. Araştırmalar, pek çok konuda online görüşmelerin yüz yüze görüşmelere benzer biçimde işleyebildiğini gösteriyor. Önemli olan, kendinizi rahat hissettiğiniz ve düzenli sürdürebileceğiniz biçimi seçmektir. Hangisinin size uygun olduğundan emin değilseniz, ilk görüşmede bunu da birlikte değerlendirebiliriz.
Ne zaman destek almalı?
Kısa cevap: Yukarıdaki işaretlerden biri ya da birkaçı haftalardır hayatınızdaysa, şimdi iyi bir zaman olabilir. Özellikle şu durumlarda beklememek önemlidir:
- Gündelik işlerinizi sürdürmekte belirgin biçimde zorlanıyorsanız,
- Uyku, iştah ve enerji düzeyinizde uzun süreli değişiklikler varsa,
- Alkol ya da madde kullanımınız arttıysa,
- Kendinizi umutsuz ya da değersiz hissediyorsanız.
Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa ya da kendinizi güvende hissetmiyorsanız lütfen hemen 112'yi arayın.
Son söz
Destek istemek, güçsüzlüğün değil, kendinize gösterdiğiniz özenin işaretidir. Ne kadar erken başlarsanız, değişim de o kadar kolaylaşır. İlk adımı atmaya hazır olduğunuzda, size uygun görüşme seçeneğini birlikte belirlemek için bize ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Psikoloğa gitmek için sorunumun çok ciddi olması mı gerekir?
Hayır. Kendinizi zorlanmış hissettiğinizde, bir konuyu anlamak ya da bir karar sürecinde destek almak istediğinizde de psikoloğa başvurabilirsiniz.
İlk görüşmede ne konuşulur?
İlk görüşmede sizi neyin getirdiği, ne zamandır sürdüğü ve beklentileriniz konuşulur. Hazırlıklı gelmeniz gerekmez; aklınıza gelenleri anlatmanız yeterlidir.
Psikolog mu, psikiyatrist mi?
Psikologlar terapi ve psikolojik değerlendirme yapar, ilaç yazmaz. İlaç tedavisi gerekebileceği düşünülen durumlarda bir psikiyatriste başvurmak gerekir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; psikolojik değerlendirme ya da tedavinin yerini tutmaz.
+16 sayfa daha