Yazan: Psikolog Rojin NazikSon güncelleme:
Bilişsel Davranışçı Terapi Nedir?
Bilişsel davranışçı terapi (BDT), yaşadığımız olayların kendisinden çok onları nasıl yorumladığımızın duygularımızı ve davranışlarımızı etkilediği fikrine dayanır. Örneğin bir arkadaşınızın mesajınıza geç dönmesi, “Beni önemsemiyor” diye yorumlandığında kırgınlık ve geri çekilme doğurabilir; “Muhtemelen yoğun” diye yorumlandığında ise aynı olay çok daha az sıkıntı yaratır.
BDT'de bu otomatik düşünceler fark edilir, gerçekçi olup olmadıkları birlikte incelenir ve daha işlevsel alternatifler geliştirilir. Aynı zamanda kaçınma, erteleme ya da kontrol etme gibi sorunu sürdüren davranışlar üzerinde de çalışılır. Yaklaşım yapılandırılmıştır: hedefler baştan belirlenir, ilerleme düzenli olarak değerlendirilir.
BDT Hangi Konularda Kullanılır?
- Kaygı ve panik: sürekli endişe, panik atak, bedensel belirtilere aşırı odaklanma
- Sosyal kaygı: topluluk önünde konuşma, yargılanma korkusu, çekingenlik
- Takıntılı düşünceler: kontrol etme, tekrar eden rahatsız edici düşünceler
- Depresif belirtiler: isteksizlik, olumsuz düşünce döngüleri, geri çekilme
- Stres ve tükenmişlik: iş yükü, mükemmeliyetçilik, erteleme
- Sınav kaygısı: lise ve üniversite öğrencilerinde performans kaygısı
- Uyku sorunları: uykuya dalmayı zorlaştıran düşünce ve alışkanlıklar
Belirtiler ağırsa ya da ilaç tedavisi gerekebilecek bir durum söz konusuysa psikiyatri uzmanıyla birlikte çalışmak en doğrusudur. Bu ayrımı psikolog ve psikiyatri farkı yazımızda anlattık.
BDT Süreci Nasıl İlerler?
Değerlendirme: İlk görüşmelerde yaşadığınız sorun, ne zaman ortaya çıktığı, hangi durumlarda arttığı ve günlük yaşamınızı nasıl etkilediği ayrıntılı olarak ele alınır. Birlikte somut hedefler belirlenir.
Formülasyon: Sorunu sürdüren döngü (tetikleyici, düşünce, duygu, beden tepkisi ve davranış) görünür hâle getirilir. Bu harita, neyin üzerinde çalışılacağını netleştirir.
Değişim çalışmaları: Düşünce kayıtları, bilişsel yeniden yapılandırma, davranış deneyleri, kademeli maruz bırakma ve problem çözme gibi teknikler kişiye göre uyarlanır. Seans aralarındaki küçük uygulamalar, öğrenilenlerin günlük yaşama taşınmasını sağlar.
Nüksü önleme: Süreç sonunda zorlayıcı dönemlerde neler yapılabileceğine dair kişisel bir plan oluşturulur; böylece kazanımların kalıcı olması hedeflenir.
BDT ile Diğer Yaklaşımlar Arasındaki Fark
BDT, “burada ve şimdi”ye odaklanan, hedefleri net ve ölçülebilir bir yaklaşımdır. Geçmiş yaşantılar göz ardı edilmez; ancak asıl çalışma, bugün sorunu sürdüren düşünce ve davranış kalıpları üzerinde yapılır. Uzun süredir tekrar eden ilişki örüntüleri söz konusu olduğunda BDT, şema terapi gibi yaklaşımlarla birlikte kullanılabilir. Hangi yaklaşımın size uygun olduğu ilk değerlendirmede konuşulur.
Ankara'da BDT İçin Nerede Görüşebilirsiniz?
Psikolog Rojin Nazik ile bilişsel davranışçı yaklaşımı temel alan görüşmeler iki şubede yüz yüze yapılır: Kızılay (Çankaya) ve Yaşamkent (Çayyolu). Ankara dışında olanlar için online terapi seçeneği de vardır. Görüşmeler Pazartesi – Cumartesi 09:00 – 20:00 arasında randevu ile planlanır.
İlgili yazılar: panik atak, anksiyete bozuklukları, obsesif kompulsif bozukluk, aşırı düşünme, Ankara psikolog fiyatları.
Sık Sorulan Sorular
Bilişsel davranışçı terapi kaç seans sürer?
Süre, çalışılan konuya ve kişinin ihtiyacına göre değişir. Belirli bir soruna odaklanan çalışmalar daha kısa sürebilirken, uzun süredir devam eden örüntülerde süreç daha uzun planlanır. İlk görüşmede sizin için gerçekçi bir çerçeve konuşulur.
BDT'de ödev verilir mi?
Evet. BDT'de seans aralarında yapılan küçük uygulamalar sürecin önemli bir parçasıdır: düşünce kayıtları, davranış deneyleri ya da maruz bırakma çalışmaları gibi. Ödevler kişinin temposuna göre birlikte belirlenir.
BDT hangi durumlarda tercih edilir?
Kaygı, panik, sosyal kaygı, takıntılı düşünceler, sınav kaygısı, stres yönetimi ve depresif belirtiler gibi pek çok konuda BDT'nin etkili olduğunu gösteren araştırmalar vardır. Hangi yaklaşımın size uygun olduğu ilk görüşmede değerlendirilir.
Online bilişsel davranışçı terapi mümkün mü?
Evet. BDT'nin yapılandırılmış yapısı online görüşmeye uygundur. Ankara dışındaysanız ya da ofise gelemiyorsanız online görüşme planlanabilir.
Ankara'da BDT ücretleri ne kadar?
Ücretler görüşme türüne göre değişir. Güncel bilgi için Ankara psikolog fiyatları sayfamıza bakabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz.