Yazan: Psikolog Rojin NazikSon güncelleme:
Ayrılma kaygısı nedir?
Ayrılma kaygısı, çocuğun bağlandığı kişilerden, çoğunlukla ebeveynlerinden ayrılırken ya da ayrılacağını düşünürken yaşadığı yoğun kaygıdır. Belirli yaşlarda görülen ayrılma tepkileri gelişimin doğal bir parçasıdır; ancak kaygı yaşa göre beklenenden yoğun ve uzun sürdüğünde çocuğun ve ailenin günlük yaşamını zorlaştırabilir.
Belirtiler
- Okula, kreşe ya da bir yakınının evine gitmeyi reddetme
- Ebeveyne bir şey olacağına dair sürekli endişe
- Ayrılık öncesi karın ağrısı, baş ağrısı, bulantı
- Yalnız uyuyamama, ebeveyn odasına sık gelme, ayrılıkla ilgili kâbuslar
- Ebeveyni evde bile sürekli takip etme
Ebeveynler neler yapabilir?
Kısa ve tutarlı vedalaşın: Uzayan vedalaşmalar kaygıyı artırır. Sevgi dolu ama kısa bir veda ve "Okul bitince seni ben alacağım" gibi net bir bilgi güven verir.
Kaçınmayı değil, kademeli uyumu destekleyin: Çocuğu kaygı verici durumdan tamamen uzak tutmak yerine küçük adımlarla ilerleyin.
Öğretmenle iş birliği yapın: Sabahları çocuğu karşılayan tanıdık bir yetişkin ve öngörülebilir bir rutin uyumu kolaylaştırır.
Kendi kaygınızı fark edin: Çocuklar ebeveynin tedirginliğini hızla hisseder. Sakin ve kararlı bir tutum çocuğun kendini düzenlemesine yardım eder.
Ne zaman destek alınmalı?
Kaygı haftalarca sürüyor, okula devam, uyku ya da arkadaş ilişkileri belirgin şekilde etkileniyorsa bir çocuk psikoloğuyla görüşmek faydalıdır. Görüşmeler genellikle ebeveynle yapılan bir ön görüşmeyle başlar; küçük yaş grubunda oyun terapisi yaklaşımı kullanılır.
Ankara'da çocuk ve ebeveyn danışmanlığı
Çocuk ve ergen görüşmeleri için Ankara çocuk psikoloğu sayfamıza, oyun terapisi hakkında bilgi için Psikolog Elif Erdoğan – oyun terapisi sayfasına bakabilirsiniz. Batı yakasındaki aileler için Çayyolu çocuk ve ergen psikoloğu sayfası da faydalı olabilir.
İlgili: okul reddi – çocuk okula gitmek istemiyorsa.
Yeni bir kardeşin gelişi ya da ebeveynlerin ayrılması gibi değişiklikler ayrılma kaygısını artırabilir; kardeş kıskançlığı ve boşanmayı çocuğa anlatmak rehberlerimiz bu dönemlerde yol gösterebilir.
Sık Sorulan Sorular
Ailece destek: Bu süreç çoğu zaman tüm aileyi etkiler; aile terapisi görüşmeleri aile içi iletişimi birlikte ele almaya yardımcı olabilir.
Ayrılma kaygısı hangi yaşta normaldir?
Bebeklik ve erken çocuklukta belirli dönemlerde görülmesi gelişimin olağan bir parçasıdır. Yaşa göre beklenenden yoğun ve uzun süreli olduğunda değerlendirme önerilir.
Okula başlarken ağlayan çocuğumu eve geri götürmeli miyim?
Eve geri dönmek kısa vadede rahatlatır ama kaygıyı pekiştirebilir. Kısa ve tutarlı vedalaşmalar, öğretmenle iş birliği ve kademeli uyum daha işlevseldir.