Yazan: Psikolog Rojin NazikSon güncelleme:
Yas nasıl yaşanır?
Yas; üzüntü, özlem, öfke, suçluluk, inkâr ve bazen rahatlama gibi birbiriyle çelişen duyguları bir arada barındırabilir. Bu duygular dalgalar hâlinde gelir; bir gün daha iyi hissederken ertesi gün yoğun bir özlem yaşanabilir. Bu dalgalanma yasın doğal seyrinin bir parçasıdır.
Uykuda ve iştahta değişiklikler, odaklanma güçlüğü, yorgunluk ve kaybedilen kişiyle ilgili düşüncelerin sık akla gelmesi de ilk dönemde sık görülür.
Ne zaman destek gerekir?
- Aylar geçmesine rağmen günlük işlevlerin (iş, okul, ev) belirgin biçimde aksaması
- Kaybı kabullenmekte ciddi güçlük, yoğun ve sürekli suçluluk ya da öfke
- Kaybı hatırlatan her şeyden kaçınma ya da tam tersine hayatın yalnızca kayıp etrafında dönmesi
- Ani, travmatik bir kayıp yaşanması
- Kendine zarar verme düşünceleri (bu durumda vakit kaybetmeden destek alınmalıdır)
Yas danışmanlığında neler yapılır?
Görüşmelerde kayba dair duyguların güvenli bir ortamda ifade edilmesine alan açılır. Kaybedilen kişiyle olan bağın yeni bir biçimde sürdürülmesi, hayatın yeniden yapılandırılması ve destek kaynaklarının güçlendirilmesi üzerinde çalışılır. Yasın "geçmesi" değil, kaybın hayatın içinde taşınabilir hâle gelmesi hedeflenir.
Çocuklar ve aileler için
Çocuklar yası yetişkinlerden farklı yaşar; bir an üzgünken birkaç dakika sonra oyuna dönebilirler. Bu, kaybı önemsemedikleri anlamına gelmez. Aile olarak yas sürecinde çocuklara nasıl destek olunacağına dair ayrıntılı bir rehber için: Çocuklarda yas ve kayıp (RN Psikoloji Çayyolu). Aile görüşmeleri için Ankara aile terapisti sayfamıza bakabilirsiniz.
Ankara'da yas danışmanlığı
Psikolog Rojin Nazik ile Kızılay ve Yaşamkent şubelerinde yüz yüze, Ankara dışındaysanız online görüşme yapabilirsiniz. Ücretler için Ankara psikolog fiyatları sayfamıza bakabilirsiniz.
Çocuğunuz ya da ergeniniz için Ankara'da destek arıyorsanız Ankara çocuk psikoloğu sayfamızda hangi yaş için hangi uzmanla görüşebileceğinizi ve ilk adımın nasıl atılacağını bulabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Yas ne kadar sürer?
Yasın belirli bir süresi yoktur ve herkes için farklı ilerler. Aylar geçmesine rağmen günlük yaşam belirgin biçimde etkilenmeye devam ediyorsa destek alınması önerilir.
Çocuğuma kaybı nasıl anlatmalıyım?
Kısa, açık ve yaşına uygun bir dil kullanmak önemlidir. 'Uyudu' gibi ifadeler yerine gerçeği sade bir şekilde anlatmak çocuğun güvenini korur.