Yazan: Psikolog Rojin NazikSon güncelleme:
Sosyal kaygı nedir?
Sosyal kaygı, başkaları tarafından olumsuz değerlendirilme, utanç duyma ya da küçük düşme korkusunun yoğun olarak yaşandığı bir durumdur. Kişi, toplum içinde yapacağı bir hatanın herkes tarafından fark edileceğini ve kalıcı bir yargıya dönüşeceğini düşünür. Bu korku, iş, okul ve ilişkiler gibi yaşamın önemli alanlarını etkileyebilir.
Belirtiler nelerdir?
- Toplum önünde konuşma, sunum yapma ya da söz alma korkusu
- Yeni insanlarla tanışırken yoğun gerginlik
- Kızarma, titreme, terleme, ses titremesi gibi bedensel belirtiler ve bunların fark edileceği endişesi
- Başkalarının yanında yemek yemek, telefonla konuşmak gibi günlük durumlardan kaçınma
- Sosyal bir durumdan sonra saatlerce "Ne dedim, nasıl göründüm?" diye zihinde tekrar etme
Sosyal kaygıyı sürdüren döngü
Sosyal kaygı yaşayan kişi, korktuğu durumlarda kendini korumak için bazı "güvenlik davranışlarına" başvurur: göz temasından kaçınmak, az konuşmak, hazırlanmadan söz almamak gibi. Bu davranışlar kısa vadede rahatlatır ama korkunun gerçek olup olmadığını sınama fırsatını ortadan kaldırır. Kaçınılan durumların sayısı arttıkça kişinin sosyal dünyası daralır ve özgüven zayıflar.
Çocuk ve ergenlerde sosyal kaygı
Çocuklarda sosyal kaygı çoğu zaman "utangaçlık" olarak yorumlanır. Derste parmak kaldırmamak, okulda konuşmamak, oyun gruplarına katılmamak ya da doğum günlerinden kaçınmak dikkat edilmesi gereken işaretlerdir. Ergenlik döneminde ise akran değerlendirmesi ve sosyal medya kaygıyı artırabilir. Çocuk ve ergenlerde ebeveyn iş birliği sürecin önemli bir parçasıdır; ayrıntılar için Ankara çocuk psikoloğu ve Ankara ergen psikoloğu sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Sosyal kaygıda psikolojik destek nasıl ilerler?
Bilişsel davranışçı yaklaşım, sosyal kaygıda sık kullanılan ve etkinliği araştırmalarla desteklenen yöntemlerdendir. Görüşmelerde olumsuz değerlendirilme beklentisine dair düşünceler incelenir, güvenlik davranışları fark edilir ve korkulan durumlarla kademeli olarak yüzleşmeye yönelik adımlar planlanır. Amaç kaygıyı hiç yaşamamak değil, kaygıya rağmen önemli bulduğunuz şeyleri yapabilmektir.
Ankara'da sosyal kaygı için görüşme
Psikolog Rojin Nazik ile Kızılay ve Yaşamkent şubelerinde yüz yüze, ayrıca online görüşme yapabilirsiniz. Ücretler için Ankara psikolog fiyatları, yöntem hakkında bilgi için bilişsel davranışçı terapi sayfamıza göz atabilirsiniz. İlgili yazılar: anksiyete bozuklukları, panik atak.
Sık Sorulan Sorular
Sosyal kaygı ile utangaçlık aynı şey mi?
Hayır. Utangaçlık bir mizaç özelliğidir; sosyal kaygıda ise yargılanma korkusu yoğundur ve kişi önemli fırsatlardan kaçınacak kadar zorlanır.
Çocuklarda sosyal kaygı görülür mü?
Evet. Derste söz almaktan, doğum günlerine gitmekten ya da yeni arkadaş edinmekten kaçınma çocuklarda sık görülen işaretlerdir.
Sosyal kaygı için kaç görüşme gerekir?
Bu, belirtilerin yoğunluğuna ve kişinin hedeflerine göre değişir. İlk görüşmede gerçekçi bir plan birlikte konuşulur.